Στις 14 Σεπτεμβρίου 2026 το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας ανακοίνωσε ότι τίθεται σε ισχύ το νέο πλαίσιο για την παραγωγή και κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας για ίδια χρήση. Η ρύθμιση αφορά την αυτοκατανάλωση με φωτοβολταϊκά, το net billing και το virtual net billing, τη συλλογική αυτοκατανάλωση, αλλά και τη χρήση συστημάτων αποθήκευσης. Η σημαντικότερη νέα δυνατότητα για τα νοικοκυριά είναι η πρόβλεψη για μικρά «φωτοβολταϊκά στο μπαλκόνι», μέγιστης ισχύος παραγωγής έως 800 Watt.
Το πλαίσιο δεν αποτελεί νέο πρόγραμμα επιδότησης. Είναι κανονιστική αλλαγή που καθορίζει με πιο σαφή και απλό τρόπο πώς μπορούν πολίτες, επιχειρήσεις και φορείς να παράγουν ηλεκτρική ενέργεια για τις δικές τους ανάγκες, να αξιοποιούν την πλεονάζουσα παραγωγή και, όπου επιλέγεται, να συνδυάζουν την εγκατάσταση με μπαταρία.
Τι αλλάζει με το νέο πλαίσιο αυτοκατανάλωσης
Σύμφωνα με το ΥΠΕΝ, η νέα Υπουργική Απόφαση συμπληρώνει και απλοποιεί το υφιστάμενο κανονιστικό πλαίσιο τόσο στο Διασυνδεδεμένο Σύστημα και Δίκτυο όσο και στα Μη Διασυνδεδεμένα Νησιά. Οι αλλαγές στοχεύουν στην αντιμετώπιση πρακτικών ζητημάτων που είχαν εμφανιστεί κατά την εφαρμογή των προηγούμενων κανόνων.
Μεταξύ άλλων, το νέο πλαίσιο:
- εισάγει τη δυνατότητα εγκατάστασης φωτοβολταϊκών στο μπαλκόνι, μέγιστης ισχύος παραγωγής έως 800 Watt, αποκλειστικά για ιδιοκατανάλωση,
- επιτρέπει μεμονωμένα συστήματα αποθήκευσης, ακόμη και χωρίς σταθμό παραγωγής από Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας,
- αποσαφηνίζει τις διαδικασίες εφαρμογής και εκκαθάρισης των σχημάτων αυτοκατανάλωσης,
- διευκολύνει τη συλλογική αυτοκατανάλωση σε πολυκατοικίες και συγκροτήματα κατοικιών,
- δίνει τη δυνατότητα εκπροσώπησης καταναλωτών που έχουν διαφορετικούς προμηθευτές ηλεκτρικής ενέργειας,
- επιτρέπει, υπό προϋποθέσεις, τη μετάβαση μεταξύ διαφορετικών σχημάτων αυτοκατανάλωσης και τη συμμετοχή μιας παροχής σε περισσότερους από έναν σταθμούς.
Ποιους αφορά
Το νέο πλαίσιο έχει ευρύ πεδίο εφαρμογής. Αφορά νοικοκυριά, επιχειρήσεις, ελεύθερους επαγγελματίες, αγρότες, Ενεργειακές Κοινότητες, Οργανισμούς Τοπικής Αυτοδιοίκησης, φορείς της Γενικής Κυβέρνησης, παρόχους υπηρεσιών ύδατος, κοινωφελή ιδρύματα και άλλους φορείς του δημόσιου και ιδιωτικού τομέα που θέλουν να παράγουν ηλεκτρική ενέργεια για ίδια κατανάλωση.
Για τους ΟΤΑ και άλλους δημόσιους ή κοινωφελείς φορείς θεσπίζεται ειδική διαδικασία για net billing και virtual net billing. Η πρόβλεψη μπορεί να καλύψει εγκαταστάσεις όπως σχολεία, κέντρα υγείας, νοσοκομεία, αθλητικά κέντρα, οδοφωτισμό και υποδομές ύδρευσης ή αποχέτευσης. Το οικονομικό όφελος από την αυτοκατανάλωση θα αποτυπώνεται ως πίστωση στους λογαριασμούς ηλεκτρικής ενέργειας των φορέων.
Πώς λειτουργεί το net billing στην πράξη
Στην αυτοκατανάλωση, ένα νοικοκυριό ή μια επιχείρηση χρησιμοποιεί πρώτα την ηλεκτρική ενέργεια που παράγει το δικό του φωτοβολταϊκό σύστημα. Όταν η παραγωγή υπερβαίνει την κατανάλωση, η πλεονάζουσα ενέργεια μπορεί να διοχετεύεται στο δίκτυο και να αποζημιώνεται σύμφωνα με τους κανόνες του εκάστοτε σχήματος.
Αν υπάρχει μπαταρία, μέρος της ενέργειας που δεν καταναλώνεται άμεσα μπορεί να αποθηκευτεί και να χρησιμοποιηθεί αργότερα. Αυτό αυξάνει το ποσοστό ιδιοκατανάλωσης και περιορίζει την ενέργεια που χρειάζεται να αντληθεί από το δίκτυο σε ώρες χαμηλής παραγωγής. Για τα οικιακά φωτοβολταϊκά έως 10,8 kW προβλέπεται ειδικό πρόγραμμα στο οποίο η χρηματική αξία της πλεονάζουσας ενέργειας πιστώνεται στον εκκαθαριστικό λογαριασμό της παροχής.
Φωτοβολταϊκά στο μπαλκόνι έως 800 Watt
Για πρώτη φορά προβλέπεται η εγκατάσταση μικρών φωτοβολταϊκών συστημάτων σε μπαλκόνια, με μέγιστη ισχύ παραγωγής έως 800 Watt και εγκατεστημένη ισχύ έως 1.000 Watt. Τα συστήματα προορίζονται αποκλειστικά για την κάλυψη ιδίων καταναλώσεων και μπορούν να συνδυάζονται με σύστημα αποθήκευσης.
Η ενεργοποίηση αυτής της δυνατότητας δεν σημαίνει ότι κάθε ενδιαφερόμενος μπορεί να συνδέσει άμεσα οποιονδήποτε εξοπλισμό. Το ΥΠΕΝ προβλέπει συγκεκριμένους κανόνες για την ασφάλεια της ηλεκτρικής εγκατάστασης και του δικτύου:
- θα απαιτείται απλοποιημένη ηλεκτρονική ενημέρωση μέσω ειδικής ψηφιακής πύλης που υλοποιεί ο ΔΕΔΔΗΕ,
- ο ΔΕΔΔΗΕ και ο ΕΛΟΤ θα αναρτήσουν ειδικές προδιαγραφές εγκατάστασης, σύνδεσης και λειτουργίας,
- η συμμόρφωση θα επιβεβαιώνεται με Υπεύθυνη Δήλωση από μηχανικό ή εγκαταστάτη,
- θα εγκαθίσταται υποχρεωτικά έξυπνος μετρητής από τον ΔΕΔΔΗΕ,
- η παροχή θα πρέπει να διαθέτει ενεργή Υπεύθυνη Δήλωση Εγκαταστάτη,
- ο ΔΕΔΔΗΕ μπορεί να αποκλείει τη σύνδεση σε τμήματα του δικτύου με περιορισμένη δυνατότητα απορρόφησης νέας παραγωγής.
Η ειδική ψηφιακή πύλη του ΔΕΔΔΗΕ αναμένεται, σύμφωνα με την ανακοίνωση, να τεθεί σε λειτουργία έως το τέλος του 2026. Επομένως, οι ενδιαφερόμενοι πρέπει να περιμένουν την επίσημη ενεργοποίηση της διαδικασίας και τη δημοσίευση των τεχνικών προδιαγραφών πριν προχωρήσουν σε σύνδεση.
Μπαταρία ακόμη και χωρίς φωτοβολταϊκό
Μία ακόμη ουσιαστική αλλαγή είναι η δυνατότητα εγκατάστασης μεμονωμένου συστήματος αποθήκευσης χωρίς να υπάρχει απαραίτητα σταθμός ΑΠΕ. Η μπαταρία μπορεί να αποθηκεύει ηλεκτρική ενέργεια από το δίκτυο και να την αποδίδει αργότερα για την κάλυψη των αναγκών του καταναλωτή.
Το πλαίσιο καθορίζει όρους για την ισχύ, την έγχυση και απορρόφηση ενέργειας και την αδειοδοτική διαδικασία. Για τους καταναλωτές χαμηλής τάσης προβλέπεται εξαίρεση από την υποχρέωση εγγυητικής επιστολής, καθώς και προτεραιότητα στην εξέταση των σχετικών αιτήσεων από τον αρμόδιο Διαχειριστή.
Συλλογική αυτοκατανάλωση και πολυκατοικίες
Η νέα απόφαση διευκολύνει την ανάπτυξη συλλογικών σχημάτων, όπως σε πολυκατοικίες και συγκροτήματα κατοικιών. Επιτρέπει επίσης την ανάπτυξη σταθμού από τρίτο πρόσωπο προς όφελος του αυτοκαταναλωτή και την εκπροσώπηση συμμετεχόντων που έχουν διαφορετικούς προμηθευτές ρεύματος. Πρόκειται για αλλαγές που μπορούν να κάνουν πιο λειτουργική τη συμμετοχή πολλών παροχών σε κοινό ενεργειακό σχήμα, πάντοτε με τις προϋποθέσεις της απόφασης και του Διαχειριστή.
Ψηφιοποίηση και έξυπνοι μετρητές
Το ΥΠΕΝ προβλέπει την επιτάχυνση εγκατάστασης έξυπνων μετρητών για όσους εντάσσονται σε σχήματα αυτοκατανάλωσης. Παράλληλα, υλοποιείται Ηλεκτρονικό Μητρώο Αυτοκατανάλωσης, ώστε να καταχωρίζονται και να επικαιροποιούνται ψηφιακά τα στοιχεία των αυτοκαταναλωτών, των παροχών και των σταθμών. Στόχος είναι η μείωση της γραφειοκρατίας, η ταχύτερη ανταλλαγή πληροφοριών και η ακριβέστερη εφαρμογή των συμψηφισμών.
Τι ισχύει για υπάρχοντες σταθμούς
Για σταθμούς net billing ή virtual net billing που διαθέτουν Οριστική Προσφορά Σύνδεσης ή Σύμβαση Σύνδεσης αλλά δεν είχαν τεθεί σε λειτουργία πριν από τη δημοσίευση του νέου πλαισίου, προβλέπεται επανεκκίνηση της διάρκειας ισχύος των σχετικών εγκρίσεων, ώστε να μπορέσει να ολοκληρωθεί η κατασκευή τους. Παράλληλα, οι μεταβατικές διατάξεις επιδιώκουν ομαλή προσαρμογή των υφιστάμενων εγκαταστάσεων χωρίς πρόσθετο κόστος για τους αυτοκαταναλωτές.
Χρηματοδότηση: τι ανακοινώθηκε και τι όχι
Το ΥΠΕΝ αναφέρει ότι σχεδιάζει επιπλέον χρηματοδότηση 476 εκατ. ευρώ μέσω του Ταμείου Απανθρακοποίησης των Νήσων για ενίσχυση της αυτοκατανάλωσης και της ευελιξίας του ηλεκτρικού συστήματος στα νησιά. Αναφέρει επίσης ότι έχουν ήδη διατεθεί περισσότερα από 170 εκατ. ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης για τα προγράμματα «Φωτοβολταϊκά στη Στέγη», «Φωτοβολταϊκά στο Χωράφι» και «Αποθήκευση στις Επιχειρήσεις».
Η ανακοίνωση της 14ης Σεπτεμβρίου δεν ανοίγει νέα αίτηση επιδότησης και δεν δημοσιεύει νέο οδηγό χρηματοδότησης για φωτοβολταϊκά μπαλκονιού. Συνεπώς, δεν έχουν ανακοινωθεί στο συγκεκριμένο δελτίο δικαιούχοι, ποσοστά ενίσχυσης ή προθεσμίες αιτήσεων για τέτοιο πρόγραμμα.
Ποια είναι τα επόμενα βήματα για τον ενδιαφερόμενο
Όποιος εξετάζει εγκατάσταση αυτοκατανάλωσης μπορεί να ξεκινήσει με αποτύπωση της πραγματικής κατανάλωσης και του διαθέσιμου χώρου, έλεγχο της ενεργής Υ.Δ.Ε. και τεχνική αξιολόγηση από αρμόδιο μηχανικό ή εγκαταστάτη. Για τα φωτοβολταϊκά μπαλκονιού χρειάζεται να αναμένει την ειδική πύλη του ΔΕΔΔΗΕ και τις επίσημες προδιαγραφές ασφαλείας. Για μεγαλύτερα συστήματα ή μπαταρίες απαιτείται επιλογή του κατάλληλου σχήματος με βάση το προφίλ κατανάλωσης, τη δυνατότητα σύνδεσης και τους όρους του Διαχειριστή.
Το οικονομικό αποτέλεσμα δεν είναι ίδιο για κάθε κατοικία ή επιχείρηση. Εξαρτάται από την κατανάλωση ανά ώρα, το μέγεθος και την παραγωγή του συστήματος, την ύπαρξη αποθήκευσης, τις τιμές της αγοράς και το τιμολόγιο προμήθειας. Για αυτό, πριν από οποιαδήποτε επένδυση χρειάζεται τεχνικοοικονομικός υπολογισμός και όχι μόνο σύγκριση της ονομαστικής ισχύος του εξοπλισμού.
Η πλήρης επίσημη ενημέρωση, μαζί με τις ερωτήσεις και απαντήσεις του ΥΠΕΝ, είναι διαθέσιμη στην ανακοίνωση για το νέο πλαίσιο Net Billing και αυτοκατανάλωσης.